89مسجد بود بنابر مقتضاى طبيعت توسعه بر سر مسجد افتاد.
توسعۀ مسجد شريف نبوى در سال 17 ه .
پس از چهار سال كه از خلافت عمر گذشته بود، در مسجد نبوى تعميرات و تغييرات مهمى صورت گرفت. وى مسجد را از جانب غربى 20 ذراع (10 متر) توسعه داد. پس عرض مسجد 120 ذراع (60 متر) گرديد ولى از طرف شرقى بنا را دست نزد؛ زيرا حجرۀ شريفه در آنجا بود و از جانب قبله هم 10 ذراع (5 متر) افزود، و از جانب شمال 30 ذراع (15 متر) و طول مسجد به 140 ذراع (70 متر) رسيد.
عمر حجرههاى همسران پيامبر صلى الله عليه و آله را داخل در مسجد ننمود، از اين رو به امتداد مسجد به غرب و شمال و جنوب بسنده كرد. بعداً خواهيم ديد كه حجرهها در توسعههاى بعدى در مسجد داخل شدند، آنگاه كه براى نخستين بار در زمان حكومت عمر بن عبدالعزيز بر مدينه، مسجد را از سمت مشرق هم توسعه دادند. اين امر در عهد وليد بن عبدالملك بود هنگامى كه در سال 88 - 91 ه به وسعت مسجد افزود.
عمر درتوسعۀ تازه، ستونهايى ازتنههاى نخل آورد وبراى بناى ديوارها قالبهاى خشت، و بام رواقهاى