138جمع‌كردن مسلمانان از اقصى نقاط جهان، از اقوام و قبايل و ملّيتهاى گوناگون، با آداب و رسوم و رنگهاى مختلف، در يك زمان و در يك مكان، چيزى فراتر از عبادت فردى است. نمايش شكوه، عظمت و قدرت اسلام و مسلمين است. نمايش اتحاد و يكپارچگى يك امت بر حول يك محور، نمايش وحدت و يكرنگى و بدون هرگونه تبعيضى است.

«مكّه» را «بكّه» نام نهاده‌اند بخاطر ازدحام فراوان مردم در يك جا، ¹ به‌طورى‌كه زن و مرد، كوچك و بزرگ، پير و جوان، رييس و مرئوس، حاكم و رعيت و سياه و سفيد، در كنار يكديگر و به صورت فشرده مشغول عبادتند. چنانكه يكى ديگر از وجوه تسميه آن به «بكّه» آن است كه گردنكشان را به زير مى‌كشد و جبابره را به تعظيم وامى‌دارد. ² وجوه ديگرى نيز بر اين نامگذارى ذكر كرده‌اند كه از موضوع بحث ما خارج است. ³آثار و بركاتى كه بر بعد اجتماعى حج مترتب است، با اهميت و ارزشى كه اسلام براى اجتماع مسلمانان قائل