115پندپذير داشته باشند، نيز رموز و اشاراتى كه هوشياران به آن پى مىبرند. اينك، براى آنكه گوش دل باز شود و اسرار حج براى حاجى روشن گردد و به اندازۀ صفاى باطن و گسترۀ علم و قدرت درك، آنها را دريابد، به اين رموز و اسرار مىپردازيم:
فهم بدان كه براى رسيدن به خدا، راهى جز وارستگى از شهوات و ترك لذتها (مگر در حدّ نياز) و خدايى شدن در همۀ حركات و سكنات، نيست.
راهبان و ديرنشينان امّتهاى پيشين نيز، به همين خاطر از مردم بريده، به قلّۀ كوهها و درون غارها و ديرها و صومعهها پناه مىبردند و براى «انس» با خدا، از غير خدا جدا مىشدند و به اميد لذّتهاى اخروى، خواستههاى دنيوى را كنار مىگذاشتند. چون آن رسم و آيين خداجويى سست شد و مردم دنيازده شدند، خداى متعال، پيامبرش حضرت محمد صلى الله عليه و آله را برانگيخت تا راه آخرت و روش پيامبران را زنده و احيا كند.
پيروان آيينها از آن حضرت، رهبانيت را پرسيدند.
فرمود: در آيين من، به جاى هر شرافت و كرامتى، «جهاد» و «تكبير» جايگزين شده است، يعنى «حج». خدا بر اين امّت، منت نهاد كه حج را «رهبانيت» آن قرار داد و «بيت العتيق» را