163شريف برگردد و گمان كند آمرزيده نشده».

بدان كه براى طلب رحمت خداوند سبحان، نظير و مانندى براى درخواست‌هاى اجتماعى و اتحاد قلوب و هم‌آهنگى دل‌هاى بندگان در يك وقت و در يك مكان، در سرعت اجابت نيست.

چون از عرفات روانه گردد و به زمين مشعر رسد، مانند پارسايان خدا ترس، خويشتن را آگاه سازد، و در آن هنگام متذكر شود كه پس از خروج از زمين حرم خداوند تعالى دوباره او را اجازۀ دخول در حرم خود داده است. چه مشعر از زمين حرم و عرفات خارج از آن است، واز اين اذن دخول در حرم براى بار دوم تفأّل زند كه خداوند متعال او را به خود نزديك فرموده، و بر او خلعت قبول پوشانيده و او را از عذاب و دورى، پناه وامان داده و از اهالى بهشت و مقربان محسوب داشته است.

چون به منى آيد و متوجه رمى جمرات گردد، نيتش در افكندن سنگ ريزه‌ها اظهار بندگى و انقياد و امتثال فرمان خداوند تعالى باشد، و اينكه مانند حضرت خليل الرحمان سنگ ريزه‌ها را به سوى دشمن خود شيطان مى‌افكند، و در نهاد خويش به ترك شهوات و كردار زشت و پليد و نكوهيده تصميم قطعى بگيرد.

چون به قربانى بپردازد، يادآورد كه اين ذبح اشاره به آن است كه حلقوم آز و هوس و خواهش‌هاى نفسانى را به سبب حجى كه انجام داده بريده است و به حقيقت پرهيزگارى ملتزم شود تا در اين اشاره صادق باشد و نيز يادآور شود كه براى پيدايش تقرب به درگاه