92
«أفضتم من أفضت الماء إذا صبّبته بكثرة » بوده است و مفعول فعل «أفضتم» محذوف است و اصل آن «أفضتم أنفسكم» بوده است و در واقع همان مفهومِ انبوهى و فراوانى و لبريز شدن از فراوانىِ جمعيت را بيان كرده است.
ابى السعود هم در تفسير خود، تقريباً همان مَطلب را نوشته است: 1
« فَإِذَا أَفَضْتُمْ مِنْ عَرَفَاتٍ ؛ أي دفعتم منها بكثرة، من أفضت الماء: إذا صببته بكثرةٍ».
فاضل مقداد نوشته است: 2
«الإفاضة؛ الدفع بكثرة من افاضة الماء وهو صبّه بكثرة»
و اصل جمله، «أفضتم أنفُسَكم» بوده؛ يعنى مفعولِ فعل حذف شده است. و افزوده است: «عرفات» نام سرزمينى است و به صيغۀ جمع آمده و مفرد آن «عرفه» است؛ همچون اذرعات 3 و قنّسرين 4 كه به صيغۀ جمع آمده ولى مفرد مراد است. گويند: در اصطلاح اين كلمات ملحقِ به جمع مىباشند.