152

نظريۀ مفسران

سيّد قطب در بحث از اين بخشِ آيه، نوشته است: ¹

مقدّم آمدنِ «ذكراللّٰه» بر ذبايح و قربانى‌ها و «بهيمة الأنعام» ² از اين جهت است كه هدف اصلى به ياد خدا بودن است، منظور اصلى از قربانى هم، تقرّب الى‌اللّٰه است.

به ياد خدا بودن است نه نحر و قربانى كه البته نحر و قربانى هم، خود ياد بود و رمزى است از فداكارى اسماعيل عليه السلام و يادى است از طاعت و فرمانبردارى دو بندۀ موحّدِ خدا - ابراهيم و اسماعيل عليهما السلام - .

قرآن در اين آيه، بلافاصله هدفِ اجتماعى ديگرى را كه اطعامِ فقرا باشد، دنبال مى‌كند و مى‌گويد: ...فَكُلُوا مِنْهٰا وَ أَطْعِمُوا الْبٰائِسَ الْفَقِيرَ؛ يعنى از گوشت چهارپايان، خود بخوريد و به گرسنه و مستمند هم بخورانيد كه اين بخش از آيه، متضمّن دو دستور و دو مطلب است:

1 - اجازۀ خوردن گوشت قربانى. 2 - اطعام فقير