121طبق اين اصل - يعنى اصل تعاون - يك مسلمان، موظّف است كه در كارهاى نيك تعاون داشته باشد و نه در كارهاى نادرست، نه در اعمال ستمگرانه و ظالمانه.

متأسّفانه، اين اصل در جاهليّت قرن بيستم وجود ندارد؛ زيرا در مناسبات بين المللى، غالباً كشورهاى هم‌پيمان و كشورهايى كه با يكديگر منافع مشترك دارند، در مسائل مهمّ به حمايت يكديگر برمى‌خيزند، بدون اينكه اصلِ عدالت را رعايت كنند و بدون اينكه ظالم و مظلوم را از يكديگر تفكيك كنند و بدون اينكه محقّق و غير محقّق را تشخيص دهند - ولى اسلام به تعاون دستور مى‌دهد و آن همكارى‌يى را مى‌پسندند كه در كارهاى خوب باشد، نه در كارهاىِ نادرست و برنامه‌هاى ظالمانه و ستمگرانه.

اسلام به تعاونى كه در برنامه‌هاىِ مُفيد باشد، دستور مى‌دهد و نه در تعاونِ بر گناه و تعدّى و تجاوز.

وچه خوب است كه‌اين اصلِ‌اسلامى رعايت شود و جوامع با كسانى كه در كارهاى مُفيد گام برمى‌دارند همكارى كنند نه با ستمگران و تجاوز كنندگان.

ابن عربى در بحث از آيۀ دو، سورۀ مائده، نوشته است: ¹

«شعائر» ، بر وزن فعائل، مُفرد آن «شعيره» به دو معنا آمده است:

1 - هدى و قربانى. 2 - هر عبادتگاه.

وهدى هم يعنى: «كلّ حيوان يُهدى الى اللّٰه في بيته وحقيقة الهدي