110

فرق ميان «مكه» و «بكه»

ابن قتيبه، نوشته است: ¹ به نقل از لسان العرب: «بكّة و مكّة شيء واحد والباء تبديل من الميم. يقال: سَمَّد رأسه وسبّده: اذا استأصله وشرّ لازم ولازب».

منظور اين است كه باء به ميم بدل مى‌شود.

ابن قتيبه سرانجام در تفاوت اين دو كلمه گفته است:

و يقال: بكّة: موضع المسجد. و مكّة: البلد حَوْلَهُ.

مباركاً: در آيه حال است و تقدير آن چنين است: «استقرّ ببكّة مُباركاً» ² و ممكن است بگوييم تقدير آن: «وضع مباركا» است. ³

«مباركاً» يعنى ذابركةٍ وأصل البركة: النموّ والزيادة.

تعبير مبارك بودن در مورد چيزهايى است كه خير آن هميشگى است.

قرآن چون منشأ و مبدأ خير است، در چند مورد از آن به مبارك ياد شده، بيت اللّٰه هم به مبارك توصيف شده؛ زيرا كثير الخير والبركه است. ⁴