109اوّل: يعنى فردِ سابق متقدّم بر ما سوا: اوّل الشيء، ابتداؤه.
ابتدا ممكن است آخرى داشته باشد و ممكن است آخرى برايش نباشد، همچون واحد كه اوّل العدد است و نهايتى براىِ آخر آن نيست. 1
تمام مردم در بيتاللّٰه مشترك هستند
وُضِعَ لِلنّٰاسِ ؛ يعنى «يشترك فيه جميع النّاس.»
اگر كسى بگويد: چرا بيت (خانه) يك بار به خدا اضافه شده (وطهّر بيتى)، و بار ديگر «وُضع للنّاس» گفته شد؟
نويسندۀ تفسير الخازن، در جواب گفته است: 2
اضافۀ «بيت» به «اللّٰه» بر سبيل تشريف و تعظيم است مثل «ناقة اللّٰه» ولى اضافه به «النّاس» براى اين است كه بگوييم: تمام مردم در آن بيت مشترك هستند.
...لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبٰارَكاً وَ هُدىً لِلْعٰالَمِينَ .
زجّاج نوشته است: 3 خبر «انّ»، «هو للذّي ببكّة» مىباشد.
اشتقاق كلمۀ «بكّه» از «بكّ» مىباشد: «هو بكّ النّاس بعضهم بعضاً فى الطواف أي دفع بعضهم بعضاً.»
وقيل: إنّما سُمّيت ببكّة لأنّها تبكّ أعناقَ الجبابرة. 4