156
درد آمد بهتر از ملك جهان
حالا چرا؟ نمى‌دانم.
مسئله‌اى كه لازم است انديشمندان و علما درباره‌اش تحقيق و تفحص كنند، اين است كه اثرات رنج حتى در گياهان هم شگفت‌انگيز است. ذكر چند نمونه از اين معما بهتر از هر گونه بحث و تفسير است.
محمد صلى الله عليه و آله كه بايد بعدها نجات دهنده بشريت باشد، از همان كودكى متحمل سخت‌ترين زحمات! رنج‌ها! سختى‌ها و دورى از خانواده شد! درد يتيمى را كشيد. در فقر و تنگدستى به سر برد! از همان كودكى در شرايط فوق العاده سخت و طاقت فرسا زندگى كرد. تا سرانجام به چنان مقامى رسيد!
هاجر! رنج‌كشيده‌ترين! حقيرترين! دربه‌درترين و مظلوم‌ترين زن تاريخ! زنى كه با فرزندش در دل كوه‌هاى سخت و خشن! گرسنه و تشنه! بى‌كس بى‌كس!
خداوند به‌هاجر وفرزندش آب‌مى‌رساند، ولى‌نه به‌اين سادگى! آن‌ها بايد تا آخرين لحظه و آخرين رمق تلاش كنند. فقط در لحظۀ آخر آخر، آن هم نه بدون زحمت حتماً بايد زحمتى، فعلى، حركتى، انجام شود. بايد هاجر بدود، و بدود به دنبال قطره‌اى آب، باز هم آب مفت پيدا نمى‌شود.
تا آن وقت كه اسماعيل شيرخواره از شدت تشنگى و گرما، گريه و ناله كند