80ديگران بشتابد و در كارها مشاركت داشته باشد. هم‌چنين اگر بتواند در اين سفر، به ديگران خدمت كند و احتياجات ديگر حج‌گزاران را برآورده سازد و... رضايت خاطر حضرت بارى تعالى را فراهم خواهد ساخت و پاداش‌هاى بيشمارى را از جانب او دريافت خواهد كرد.

در صحرا و بيابان

باديه ميدان مردان است و ما نيز از نياز

(سنايى)

شهر به شهر، كشور به كشور، دشت به دشت، صحرا به صحرا و كوه به كوه، پيموده مى‌شود تا زائران حرم الهى، به مقصود و مقصد خود دست يابند و به آرزوى دل خود برسند. به قول مولانا جلال‌الدين رومى: «اين پاكبازان طى طريق مى‌كنند؛ امّا مى‌روند به جان نه سوار و نه پياده، بى‌دل و دلداده، بى‌مركب و زواده، بر قدم توكّل بر مالك جزو كل.» ¹

هر يك از عارفان شيرين گفتار مسيحا دم، دربارۀ خروج از وطن و طى طريق در صحرا وبيابان‌ها، به مطلب و سرّى اشاره كرده‌اند؛ يكى آن را به عالم قبر تشبيه كرده است، ديگرى به سفر آخرت و يكى نيز به عالم محشر و برزخ و... ما نيز از سفرۀ احسان هر يك از اين مردان خدا،