47مقصد خود را پى بگيرد و پيام خود را ارائه كند. بدين ترتيب، خطبا، نويسندگان، شعرا و هنرمندان را مى‌توان در زمرۀ مبلّغان به شمارآورد.
مبلّغ، مهم‌ترين عامل مؤثر و جهت دهنده در امر دعوت و تبليغ است و توانايى و ابتكار و مديريت ويژۀ او نقش عمده را در تبليغ ايفا مى‌كند. از اين رو گفته‌اند: «پرورش مبلّغان به منزلۀ پرورش و تشكيل امّت است» 1ارزش مبلّغ را جداى از ارزش امرى كه تبليغ مى‌كند و هدفى كه دارد نبايد سنجيد. قداست مبلّغ به قداست عمل او بستگى دارد. اگر در جامعه‌اى كار تبليغى به معناى ارشاد، آموزش، روشنگرى و هدايت باشد مبلّغ نيز از ارزشهاى معنوى اين مفاهيم برخوردار است. ازاين‌رو، رسالت پيامبران الهى مقدس و گرانقدر است؛ چرا كه آنان پيام آسمانى را براى بشر باز مى‌گويند و درجهت بندگى خالق و خدمت به مخلوق‌كه عصارۀ دين‌است، گام برمى‌دارند. در اين راستا، خطبا و سخنوران، شعرا و نويسندگان و ساير كسانى كه با اين هدف دست‌اندركار تبليغ‌اند، از قداست عمل برخوردارند و اگر جز اين باشد، ارزش و قداستى ندارند؛ همانند وعاظ السلاطين و خطباى دربار اموى و عباسى و حكام طاغوت، كه در تاريخ اسلام نمونه‌هاى فراوان دارد. امروزه نيز مبلّغان استكبارى و به اصطلاح و پروپاگانديست، زير لواى تبليغات و گاه تبليغ دينى به گمراه ساختن انسانها و شستشوى مغزى و تحريف حقايق به خدمت اقطاب زر و زور در آمده‌اند، لذا حتى در جوامع غربى جايگاهى ندارند و به عنوان يك كلاه‌بردار و شياد به آنها نگاه مى‌كنند كه مى‌خواهند با كار تبليغى چيزى را از مردم بربايند كه آن تفكّر و عقل و آزادى ارادۀ آنها است.