26بيست هزار گفتهاند، خلافت اميرالمؤمنين را طى خطبۀ غرّايى ابلاغ كرد و از مردم بر اين مسألۀ حياتى پيمان گرفت و همه بيعت كردند، هرچند بسيارى به نقض اين بيعت پرداختند.
امامان و تبليغ در حج
پس از پيامبر صلى الله عليه و آله مشعلداران هدايت، ائمه عليهم السلام نيز جهت آگاهى دادن مردم، از موسم حج بهره گرفتند و آنچه را كه در جاى دگر ابلاغش ميسّر نبود، از كنار خانۀ خدا به گوش مسلمانان رساندند. در فضاى اختناق حاكم عصر اموى، امام حسين عليه السلام در سرزمين منا بيش از هزار تن از وجوه صحابه و تابعين را در خيمهاى به حضور مىطلبد و آنگاه فضايل اميرالمؤمنين عليه السلام و خاندان پيامبر را بهطور مشروح بيان مىكند و از آنان مىخواهد و به خدا سوگند مىدهد كه چون به ديار خود بازگشتند، آن را به ديگران منتقل كنند تا حقايق دين به مرور زمان فراموش نشود. 1
امامان عليهم السلام همچنين در مناسبتهاى مختلف، از موقعيت حج، جهت روشنگرى افكار عمومى و جلب توجه مردم به امامت و ولايت، بهره جستند؛ از جمله مىتوان حركت امام حسين عليه السلام از مكه به سوى عراق و قيام عليه نظام غاصب و تبهكار اموى تا شهادت را نام برد و نيز وصيت امام باقر عليه السلام به فرزندش امام صادق عليه السلام كه به منظور افشاى جنايات حاكمان زمان، مرثيه سرايانى بگمارد تا طى ده سال در سرزمين منا براى آن حضرت سوگوارى كنند. 2 و نيز تأكيد امام صادق عليه السلام در روز عرفه و موقف عرفات با صداى بلند بر اهميت مسألۀ ولايت و امامت، كه در اين