193و جوامعِ اسلامى با آنهمه امكانات مادى و معنوى، مى‌توانند در جوامع اسلامى سكان‌دار بزرگ‌ترين تشكيلات تبليغى، جهت گسترش آيين زنده و پوياى اسلام و رهايى انسان از جهل و جور و فساد باشند و براى رسيدن به اين آرمان، نياز به بيدارى و تحرّك دست اندركاران تبليغ است.
2 - ناكارآمدى مبلّغ و نا آگاهى او به روش تبليغ
در مورد اين بخش؛ يعنى ناكارآمدى و ناآگاهى به روش تبليغ و تضادها، به موارد بسيارى مى‌توان پرداخت از جمله اين آفات عبارت است از:
الف - گفتار بدون علم و آگاهى
قرآن كريم، گويندگان بى دانش را مورد نكوهش قرار داده و سخن گفتن بدون علم و آگاهى را گناهى بزرگ خوانده است. ...وَ تَقُولُونَ بِأَفْوٰاهِكُمْ مٰا لَيْسَ لَكُمْ بِهِ عِلْمٌ وَ تَحْسَبُونَهُ هَيِّناً وَ هُوَ عِنْدَ اللّٰهِ عَظِيمٌ . 1
هشام بن سالم از امام صادق عليه السلام مى‌پرسد:
«مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى خَلْقِهِ»؛ «حق خدا بر بندگانش چيست؟»
امام پاسخ مى‌دهد:
«أَنْ يَقُولُوا مَا يَعْلَمُونَ وَ يَكُفُّوا عَمَّا لاٰ يَعْلَمُونَ فَإِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ فَقَدْ أَدَّوْا إِلَى اللَّهِ حَقَّهُ». 2