185مى‌ورزيدند و همين توصيه‌ها را به مردم داشتند و از آنجا كه خطيب سر و كارش با مردم است، رعايت نكات ياد شده علاوه بر محبوبيت شخصى، عامل نفوذ اجتماعى و تأثير سخن نيز خواهد شد.
در سنت و سيرۀ نبوى، از نظافت و پاكيزگى لباس و بدن و موى آن حضرت و استعمال عطريات، موارد بسيارى نقل شده است كه شايسته است به سنن و سيره مراجعه شود.
نكات متفرق ديگر در سخنورى
نويسندگان فن سخنورى، نكات فراوانى را دربارۀ خطابه، خطيب، مخاطب، مجلس سخنرانى، دكور و تريبون نگاشته‌اند كه به پاره‌اى از اين موارد مرور مى‌كنيم.
در مورد سخنور گفته‌اند:
«سخنران بايد بر اضطراب درونى خود چيره شود. تمرين نطق كند. نطق را كلمه كلمه از بر نكند، طرح سخنرانى را پيشتر ترتيب دهد. يادداشتهايى تهيه كند و به‌گونه‌اى كه مستمعين پراكنده خاطر نشوند، از آن استفاده ببرد. حركات خود را در حال سخنرانى در برابر آينه اصلاح كند. قبلاً سخنرانى را ضبط كند و خود گوش دهد. با حركات دست و اشارات سر از حالات عصبى خود استفاده كند. لغات و كلمات را با مراجعه به فرهنگ و قاموس تصحيح نمايد كه غلط تلفّظ نكند. يكى از دوستان را در تالار سخنرانى بنشاند تا او را با اشاره به اشتباهات و تندروى‌هاى وى متوجه كند. قبل از سخنرانى، آنقدر به مستمعين نگاه كند تا جلسه آرام شود. با القا و تلقين، روحيۀ خود را تقويت كند. در موضوع سخنرانى فرو رود و خود را