168
«مٰا جَلَسَ رَسُولُاللّٰه صلى الله عليه و آله هٰذَا الْمِنْبَر قَطُّ إِلاّٰ تَلاٰ هٰذِهِ الآيَةَ:
يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَ قُولُوا قَوْلاً سَدِيداً . 1
«پيامبر خدا صلى الله عليه و آله هرگز بر اين منبر ننشستند مگر اينكه اين آيه را تلاوت كردند: اى كسانى كه ايمان آوردهايد! از خدا پروا گيريد و سخن استوار بگوييد.»
در تفسير «قول سديد» گويند:
«السَّدِيدُ مِنَ الْقَولِ السَّلِيمِ، مِنَ الْفَسٰادِ وَ أَصْلُهُ مِنْ سَدِّ الْخَلَلْ - وَ قَوْلِهِ تَعٰالىٰ:
لْيَقُولُوا قَوْلاً سَدِيداً...
، أيْ صَوٰاباً، عَدْلاً، مُوٰافِقاً لِلشَّرْعِ وَالْحَقِّ... وَالسَّدٰادُ بِالْفَتْحِ، الصَّوٰابُ مِنَ الْقَوْلِ وَالْفِعْلِ». 2
«سخن استوار ومتين آناست كه از فسادمبرّاباشد و مقصود از آيۀ كريمه اين است كه سخن صدق و صواب، سنجيده و موافق شرع و حق بگوييد، در مورد گفتار و رفتار مىتوان از واژه سداد استفاده كرد.»
در روايت ديگرى از امام صادق عليه السلام ...قَوْلاً سَدِيداً... ، به «قَولاً عَدلاً» تفسير شده است. 3
به طور خلاصه: آنچه در خطابه نقش اساسى دارد، اتقان مطلب و منطقى بودن گفتار است. خطيب بايد توجه داشته باشد مخاطبانى كه گاه به صدها و هزارها مىرسند، بخشى از عمر خود و عقل و قلب و دين و دنيايشان را در اختيار او نهادهاند تا از اين فرصت بهره گيرند و او بايد