152اسلام اختيار نكردهاند، به آنها كمك مىشود تا دلهايشان جذب اسلام شود. پيشوايان اسلام، در تبليغ نبوت و ولايت، از اين شيوۀ پسنديده بهره مىگرفتند. كسان بسيارى بودند كه سرِ خصومت با پيشوايان دين داشتند اما احسان و محبّت و نيكوكارى، آنان را به تسليم كشانيد و سرانجام ايمان آوردند. منابع روايىِ ما، آكنده از توصيههايى است كه از انساندوستى و خدمت به نيازمندان سخن مىگويد و آن را در شمار بهترين عبادات آورده است. تبليغ اسلام نيز جلوهاى از انساندوستى است كه بيگانگان نيز بدان اعتراف كرده و در اين باره كتابها نوشتهاند. 1
بر كسى پوشيده نيست كه يكى از بركات حج، همان خدمات انسانى است كه افزون بر ابعاد معنوى، پيوند امت را مستحكمتر مىكند و انساندوستى اسلام را به نمايش مىگذارد. يكى از مصاديق آن مسألۀ قربانى است كه علاوه بر پيام معنوى آن و تجديد خاطرۀ ابراهيم خليل و اسماعيل ذبيح و وسيلۀ تقرّب بودن آن، يك منبع عظيم براى نيازمندان است و اگر به درستى از آن بهرهبردارى شود، مىتواند يكى از ابزارهاى تبليغى اسلام نيز باشد. جدا از اين، زائرانى كه رهسپار سرزمين وحى مىشوند، از همان آغازِ حركت تا بازگشت به وطن، آثار خدماتى و نيكوكارى براى نيازمندان دارند و اين به بسط دين و گسترش فرهنگ حج و درك فلسفۀ اين مراسم جهانشمول كمك مىكند. سيرۀ اهل بيت نيز حكايت از چنين روشى دارد. آنها در مناسبتهاى گوناگون؛ از جمله موسم حج، سفرۀ احسانشان بر مستمندان گسترده بوده است.
مسروق مىگويد: در روز عرفه، به خيمۀ امام حسين عليه السلام رفتم، ديدم