238هر فرصت مناسب استفاده مىكردند و با وجود عدم امكانات لازم، از عالىترين معارف توحيدى و عبادى و سياسى، تا ظريفترين و دقيقترين مسايل اخلاقى و حقوقى را در سطح وسيع به منظور تحكيم مناسبات اجتماعى، جهت تقويت يك امّت رشيد و سرفراز و به وجود آوردن يك جامعۀ عدل و متعالى بيان مىفرمودند، كه عمدهترين آنها را به طور خلاصه، بيان مىكنيم:
امّا قبل از آن كه وارد اين «آموزهها» شويم، توجّه به سه نكته ضرورى خواهد بود:
الف: ارزش حج
حج، براى مستطيع، يك عمل واجب اجتنابناپذير است. همۀ پيامبران و امامان عليهم السلام آن را انجام دادهاند، هيچ چيز جاى آن را نمىگيرد و اگر كسى با وجود داشتن شرايط از روى عصيان و عناد، از انجام آن خوددارى كند، از حوزۀ اسلام خارج شده و به وادى نوعى الحاد و كفر فروغلتيده است.
قرآن كريم در اين باره فرموده: براى خدا برعهدۀ مردم است، كه آهنگ خانۀ (او) كنند، آنها كه توانايى رفتن به سوى آن را دارند و هر كس كفر ورزد (و حج را ترك كند) خداوند از همۀ جهانيان بىنياز است. 1
امام صادق عليه السلام فرموده: هر كس بميرد و حجّ واجب را انجام نداده باشد و عذر موجّهى نداشته باشد، يا بيمارىاى توان او را نگرفته باشد، يا حكومت مانع حجّ او نشده باشد، در اين صورت، يهودى يا نصرانى از دنيا