220شخصيّت پدران و اجداد خويش به ميان مىآوردند و خداوند به جاى آن يادبودهاى (پوچ و غفلتآور) به مسلمانان دستور داد، ذكر خدا (و عظمت پروردگار عالم و تكاليف خود را در برابر او) انجام دهند.
بدين ترتيب، هفت عمل از اعمال سيزدهگانۀ حج تمتّع، كه با شروع احرام در مكه، وقوف در عرفات، وقوف در مشعرالحرام، رمى جمرۀ عقبه در منا، قربانى، حلق يا تقصير، رمى سه جمره و بيتوته در «منا» ادامه يافته بود، پايان مىپذيرد، و بايد به ارزيابى نتايج و آثار تربيتى و عرفانى و سازندۀ آنها، روى گفتار و رفتار خويش بپردازيم.