334پاسخ : مورخ نامور - ابن‌اثير - مى‌نويسد: «معاويه نخستين كس در اسلام بود كه براى فرزندش يزيد از مردم بيعت گرفت». ¹

معاويه سعى داشت تا در باب رهبرى اسلامى طرحى نو دراندازد و حكومت اسلامى را به‌صورت امپراتورى و شاهنشاهى در خاندان خود پايدار سازد، ليكن در دستيابى به اين مقصود، چند مانع اساسى او را تهديد مى‌كرد كه آنها عبارتند از:

الف: وجود امام حسن عليه السلام

امام حسن عليه السلام در عهدنامه‌اى كه به ناچار بدان تن داده و آن را امضا كرده بود، ² از معاويه پيمان گرفته بود تا كسى را به عنوان جانشين خود تعيين نكند ³ و نيز امام عليه السلام وى را «اميرمؤمنان» خطاب ننمايد. ⁴

ب : عدم شايستگى يزيد براى خلافت

معاويه براى حل اين دو مسأله، طرحى ريخت و در نخستين گام پس از گذشت ده‌سال از صلح با امام مجتبىٰ عليه السلام ⁵و امضاى معاهده، در صدد مسموم كردن و از پاى درآوردن امام برآمد، ⁶ و هنگامى كه امام حسن عليه السلام مسموم و شهيد گرديد، معاويه سر بر سجده گذاشت ⁷ و سپس به نقض تمام بندهاى صلحنامه پرداخت و پس از رفع مانع نخست، به دفع مانع دوّم از اذهان همّت گماشت، و در اين راه با «زر و زور و تزوير» (شتابزده) وارد عمل شد. ⁸

يزيد برخلاف پدرش - معاويه - چهرۀ كريه خود را در هاله‌اى از تظاهر و رياكارى