284بديهى است عزادارىِ سنتىِ متعارف در قرن چهارم، كه توسط آل بويه پايهگذارى شد، تبلورى است از عزادارىهاى دوران ائمۀ معصوم عليهم السلام ، البته كفار و منافقان و در يك كلمه، بدخواهان، همواره از عزادارى براى شهيدان كربلا در هراس بودهاند و جهت تضعيف آن، سخن سرايىها و قلمفرسايىها داشته و دارند. آنان پيوسته مىكوشند سنت عزادارى براى سيدالشهدا و يارانش را كمرنگ و بىاهميت جلوه دهند و اين واقعۀ جانسوز را به فراموشى بسپارند.
روضهخوانى و عزادارى سيره و سنتى است از حضرت زينب و امام سجّاد عليهما السلام .
زينب در كنار پيكر پاك برادر چنان گريست كه دشمنان به گريه درآمدند. در جلسۀ زنان شام، در دربار يزيد، روضه خواند و همگان اشك ريختند.
و امام سجاد عليه السلام 1در اربعين روضه خواند. و نيز نخستين ساعات ورود به مدينه، هنگام بازگشت از كربلا روضهخوانى كرد.
سيد بن طاووس در لهوف مىنويسد: زينب در قتلگاه چنان گريست كه براثر اشك جانسوز او، دوست و دشمن گريستند (فَأبْكَتْ وَاللّٰهِ كُلَّ عَدوٍّ وَ صِديقٍ) و همچنين مىنويسد: زينب در مجلس يزيد، يقۀ پيراهن رويى خود را دريد و آنچنان نالۀ دردناكى سرداد كه به خدا سوگند همه كسانى كه در مجلس حضور داشتند گريستند. 2
زينب عليها السلام در كوفه و امام سجاد عليه السلام در جامع دمشق، آنچنان از مصائب اهلبيت عليهم السلام بازگو كردند كه از هر سوى، صداى شيون برخاست. 3
علىبن الحسين عليهما السلام همواره ياد و خاطرۀ حياتبخش و رسواگر بيدادگران عاشورا را زنده نگهمىداشت و در اينباره از روشهاى گوناگون استفاده مىكرد؛ از جمله:
1 - جانمازى داشت كه در آن، مقدارى از تربت قبر پدرش، سيدالشهدا عليه السلام را نهاده بود و هنگام سجده، پيشانى مباركش را بر آن مىنهاد؛ (كانَ لَهُ خَرِيطَةٌ فِيهٰا