211ابن اثير در «الكامل فى التاريخ» مىنويسد: «سرهاى شهداى اهل بيت سيدالشهدا عليهم السلام به هيجده مىرسيد و شصت سر مربوط به شيعيان بود». 1
3 - روز دوازدهم محرّم
مسجد حنّانه
مسجد حنّانه در جايگاه ستونى از گچ و آجر كه «عَلَم» ناميده مىشد، احداث شده است و تاريخ بناى اين مسجد در دست نيست. اميرالمؤمنين عليه السلام در دوران خلافت، در دل شبها، كنار آن نماز مىخواند. اين عَلَم در زمانهاى پس از عاشورا نيز باقى بوده است. نوشتهاند: هنگامى كه جسد مطهر اميرالمؤمنين عليه السلام را در دل شب مخفيانه و غريبانه تشييع مىكردند، از كنار ديوار آن مسجد عبور دادند، ديوار آن مسجد به نشانۀ احترام به انحناء گراييد، به همين جهت آن را حنّانه خواندند و بر همين اساس خواندنِ دو ركعت نماز در آن مسجد وارد شده است.
در برخى از كتب مربوط به تاريخ كربلا آمده است: شب دوازدهم، اسراى كربلا را بهطور موقّت در كنار مسجد حنّانه جاى دادند و سر مطّهر سالار شهيدان را در ميان اين مسجد نهادند تا فردا [ روز دوازدهم] با برنامۀ خاصّى، اسرا را وارد شهر نمايند و از اين رو در آنجا زيارت امام حسين عليه السلام وارد است. 2 و قابل ذكر است كه برخى از صاحبنظران روز ورود اسرا به كوفه را سيزدهم محرّم مىدانند.
* * *
روز دوازدهم روز ورود اسراى كربلا به رهبرى زينب كبرىٰ به كوفه است. از عجايب روزگار است كه زينب عليها السلام روزى در كوفه به عنوان دختر خليفةالمسلمين و همچنين بزرگترين بانوى اسلام، كرسىِ تدريس تفسير قرآن براى زنان اداره مىكند و روزى نيز رهبرى كاروان اسيران را 3 به عهده مىگيرد، با وضعيتى آشفته و داغدار، در