228 است. از عذاب من برحذر باشيد و رعايت جانب من بنمائيد اى خردمندان.»

يعنى اى مسلمانان! نه چنين است كه خوددارى از گناه و پرهيز از عادات حيوانى و خشم و درنده‌خويى، منحصر به حال احرام و چند روز ايّام حج باشد، بلكه اين، يك نوع تمرين و به اصطلاح، ديدن كلاس تربيت است تا حالت تقوا و كنترل شهوات حيوانى، به صورت ملكه‌اى راسخ در قلب انسان درآيد، به همان گونه كه روزۀ يك ماهۀ ماه مبارك رمضان، براى به دست آوردن ملكۀ تقوا در جان انسان است، كه مى‌فرمايد:

يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيٰامُ كَمٰا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ . ¹

«اى گروه مؤمنان! روزه بر شما واجب شده است، آن‌چنان كه بر امّت‌هاى پيشين واجب بوده، براى اين‌كه واجد ملكۀ تقوا (پرهيزگار) بشويد.»

پس كسى كه قصد خانۀ خدا كرده (حجّ، در لغت به معناى قصد است) و جامۀ احرام پوشيده و لبّيك گفته و استلام حجرالاسود نموده و پيمان بندگى با خدا بسته است، بايد اين آيۀ قرآن، برنامۀ هميشگى زندگى‌اش باشد:

فَلاٰ رَفَثَ وَ لاٰ فُسُوقَ وَ لاٰ جِدٰالَ فِي الْحَجِّ. ²

مطلقاً رفتار و گفتار آلوده به شهوت نامشروع، ممنوع. سخنان ناپسند از دروغ و غيبت و ناسزا، به كلّى متروك. منازعه و پرخاشگرى و ماجراجويى از صفحۀ زندگى، بركنار!

و پيوسته به حكم كريمۀ وَتَزَوَّدوا فاِنَّ خَيْرَ الزّادِ التَّقْوىٰ، ³ در مقام به دست آوردن توشۀ تقوا و رعايت جانب خدا باشد و همواره به خود تلقين كند كه اين اعضا و جوارح من، شرف تماس با كعبه و حجرالاسود را به دست آورده است. ديگر نسزد كه به لوث خطا و گناه آلوده شود.