71
امّتهايى كه در مكّه درگذشتهاند
از وهب بن منبّه نقل شده كه صالح قوم خود را به ترك سرزمين خويش و پناه بردن به حرم تشويق كرد و آنها از او اطاعت كرده آمادۀ حج شدند، لباس احرام پوشيدند، سوار بر شتران سرخ موى ماده ، آهنگ حج كردند و درمكّه ماندند و همانجا بودند تا درگذشتند.
هود و شعيب نيز قوم خود را به همين طريق تشويق كردند و آنها هم همينگونه رفتار كردند.
خداوند متعهد روزى مردم مكّه است
از مطالب جالب توجّهى كه در اخبار مكّه نقل شده ، اين است كه: در مقام ابراهيم نوشتهاى پيدا شد كه در آن نوشته شده بود : «اين بيتاللّٰه الحرام در مكّه است، خداوند روزى مردم آن را از سه راه مىرساند و گوشت و آب و شير براى مردم آن ، بركت داده شده است و نخستين كسى هم كه در آن آمده آن را حرم قرار داده است. 1
سنگ نبشتۀ حجر اسماعيل
در حجر اسماعيل سنك نبشتهاى پيدا شدكه در آن دربارۀ آفرينش «حجر» چنين نوشته بود :
«من خداوند ، دارندۀ كعبۀ محترم هستم، آن را به هنگام آفرينش خورشيد و ماه را آفريدم و توسط هفت پادشاه ، كه همگى بر دين حنيف هستند ، استوار و احاطه كردم، پا برجاست تا هنگامى كه دو كوه آن پا برجاست و در گوشت و آب براى اهل آن بركت داده شده است.»
از ابن عباس نقل شده است كه: وقتى كعبه را براى تجديد بنا ويران كردند ، به پايههايى رسيدند كه ابراهيم عليه السلام نهاده بود، بر يكى از سنگها نوشته بود: