149با آنكه اشارۀ فاسى و قلقشندى به ظهور پردۀ درِ كعبه، در اوايل قرن نهم هجرى بوده، ليكن زمان پديد آمدن آن را پيش از آن دانستهاند و از تاريخ دقيق و به وجود آورندۀ آن سخنى به ميان نمىآورند.
ضمن بررسى و مطالعه، به مطلبى برخوردم كه در آن از چتر يا آفتابگير ياد شده است. به اين ترتيب كه از دوران اموى سايبانهايى به شكل چتر 1 به كعبه اهدا مىشده است. در آن هنگام سايبانهاى ياد شده را در سمت پيش روى كعبه قرار مىدادند.
فاسى ضمن شرح از «آويزههاى كعبه و هديههاى آن به عنوان زينت» مىنويسد:
«... عبدالملك بن مروان دو سايبان به همراه كاسۀ بلورين، بدان ارسال نمود...»
سپس ادامه مىدهد: «... مأمون نيز ياقوت گرانبهايى ارسال كرد كه همه ساله به هنگام موسم؛ به وسيلۀ زنجيرى در پيش روى كعبه آويخته مىشد و نيز جعفر متوكّل (على اللّٰه عباسى) سايبانى از طلا را هديه كرد كه به وسيلۀ دُرّ گران قيمت و ياقوت ارزشمند و زبرجد تزيين گرديده بود. اين سايبان به وسيلۀ زنجيرى همه سال در موسم حج در پيش روى كعبه آويزان مىشد.» 2
بنابراين، خليفۀ اموى، عبدالملك بن مروان، نخستين فردى است كه سايبانى را به كعبۀ مشرفه هديه كرد و پس از او، ديگر خلفا از وى پيروى كردند. به نظر مىرسد كه فرستادن سايبان آنچنان ضرورى به نظر نمىرسيده كه هر يك از خلفا آن را اهدا نمايند؛ زيرا از آن سايبانها تنها در زمان كوتاهى، آن هم در موسم حج استفاده مىكردند و پس از آن تا فرارسيدن موسم ديگر برداشته مىشده است. بنابراين برخى، جواهرات گران سنگى را به كعبه اهدا مىكردند كه تعدادى از آنها را به عنوان زينت به روى سايبان قرار مىدادند.
مقريزى در جاى ديگر «جعفر المتوكّل على اللّٰه عباسى» را نخستين شخص اهدا