53آشنايى با مدينه، چند جملۀ عرفانى، گزارشى از مسكن در مدينه و يك جمله مهم از امام در آغاز كه «حجاج بايد بدانند كه پرسهزدن در بازارى كه نمايشگاه شرق و غرب است دل صاحب شريعت را به درد مىآورد.»
امروز به سراغ بعثه مراجع عظام رفتم. دارالابيض در اول باب العوالى محل مراجعات آقايان است. امسال چند بعثه رسمى وجود دارد كه عبارتند از: بعثۀ آيات عظام آقايان اراكى، فاضل لنگرانى، سيستانى، مكارم شيرازى، حسين نورى و شاهرودى. حدس من آن است كه عمدۀ مراجعات به بعثه مقام معظم رهبرى و آيةالله العظمى اراكى است.
ديگران نيز مراجعات مختصرى دارند، در بعثۀ آقاى اراكى جداى از فرزندش آقاى مصلحى، آقايان قرحى، آقاى شيععلى پناه اشتهاردى كه زمانى جلد اول لمعه را نزد او خواندم، آقاى خرازى دو سالى نزد وى درس خارج فقه (كتاب الجهاد) خواندم، آقاى سليمزاده و چند تن ديگر. مراجعات عمدتاً حل مسائل فقهى و بعضاً مالى است. در بعثه مقام معظم رهبرى نيز شوراى استفتاء هست كه عبارتند از آقايان كريمى، خاتم و قديرى.
بخشى از مراجعات نيز محاسبۀ وجواهات است و حل مشكل نيابت ميقاتى و جز آن. در بعثه آقاى اراكى همه، مناسك در دست و عروه در پيش در حال كاوش در مسألهاى مورد ابتلا و تقريباً بعد از بحث و نظر به صورت مشورت و نه شورى، براساس ديدگاه مرجع مورد نظر مسأله بازگو مىشود.
از يكى از كاروانها دربارۀ وضعيت داخلى آنها پرس و جو كردم، معين مىگفت كه معمولاً بهترين كاروانها، آنها است كه زائرانش تحصيل كردهاند، آنها مشكل چندانى در ادارۀ كاروان ندارند و تذكراتى كه مىدهند بطور مرتب به آنها عمل مىشود، البته به شرط آنكه بين مسئولين كاروان هماهنگى باشد و الا تكليف زائرين با توجه به اختلاف آنها بويژه اختلاف روحانى و معنى معلوم است. معمولاً كاروانهاى زير صد نفر يك روحانى و بالاتر از صدر نفر دو روحانى دارند كه دومى به عنوان معين تابع اولى است.
صبحى يك نسخه از فتوحالحرمين محيى لارى را به نشريۀ زائر دادم تا از اشعار آن در نشريۀ مزبور استفاده كنند. اين كتاب كه در اوائل قرن دهم هجرى ساخته شده اشعالى است نغز و زيبا در مناسك حج، فلسفۀ حج و توصيفى از آثار حرمين شريفين. در اصل يك