231
درآمد
مؤلف سفرنامۀ حاضر در چند مورد خود را محمدولى مىنامد اما مشخصات ديگرى از خود بدست نمىدهد. در عبارت نخست سفرنامه آمده است: «چنين گويد بندۀ محتاج الى ربه العلى محمدولى كه چون در سنۀ 1260 (كذا) كه توفيق و سعادت توفيق گرديد... .» پس از آن مىگويد: «و بعد از استيذان از پادشاه جمجاه رئوف مهربان السلطان بن السلطان بن السلطان محمد شاه غازى خلد الله ملكه». در نسخۀ عكسى كه در اختيار ما بود نام شاه خاصى نيامده بود.
دانشپژوه و منزوى در معرفى نسخۀ مزبور كه متعلق به كتابخانۀ مدرسه شهيد مطهرى (سپهسالار قبلى) سال تأليف رساله را 1206 ياد كرده اند. 1 اين تاريخ نادرست مىباشد، زيرا مؤلف اين سفرنامه محمدولى ميرزا پسر چهارم فتحعلى شاه قاجار است كه بسال 1203 متولد شده و در سال 1281 درگذشته است. در نسخه مدرسه شهيد مطهرى كه عكس آن نزد ما مىباشد تاريخ دقيق نيامده اما در نسخه مجلس به وضوع تاريخ مزبور آمده است. اين سفر در زمان سلطنت محمدشاه صورت گرفته و در يك مورد مؤلف مىنويسد: «گفتم: خدا محمد شاه را حفظ كند، تو چه مىگويى؟ هزارهزار مثل من نوكر دارد، من مُردم به فداى او.» و در جاى ديگرى در حواشى كتاب از عصر