190بكنند، ما به قدر وسع و مناسبت مقام و وقت صحبت كرده؛ عنوان بهانۀ ايشان اين است كه در مذاهب اربعه ممنوع است كسى از جلو مصلى عبور كند و عجمان اين معنى را زشت نمىشمارند و در وسط صلات جماعت مواظبت نمىكنند و در بين صفوف عبور مىكنند؛ لهذا ايشان را از مسجد بيرون مىكنيم؛ كلمة حق يراد بها الباطل لان كثيراً منا مواظبون على صلوتهم وجماعاتهم و مع ذلك يعاندون معنا ولا يخلون سبيلنا و سبيل الله المعروف؛ عتبۀ مقدسه كه سواء فيه العاكف والبادى ومسجدى كه الناس فيه شرع سواء اين طور ممانعت مىكنند در حضور پيغمبر صلى الله عليه و آله ، زوار را به شتم و ضرب طرد مىنمايند و خود با كفش در داخل روضۀ مطهره تفرج و تفرعن مىنمايند و استهزاى ايشان مىكنند «الله يستهزئ بهم و يمدهم فى طغيانهم». 1
خلاصه در اين موقع سخن بسيار است، كل ذلك به علاوه آنكه هر نفرى يك مجيدى و نيم به عنوان مزورى و مطوفى مىگيرند به هر تزوير باشد بله هوشدار كه در شهر دو سه طرارند كه به تزوير كُلَه از سر همه بردارند
مضافاً الى ذلك جماعتى به عنوان اشراف مدينه به كمال جد از حجاج مبلغى دريافت مىكنند هرچند فقير هم هستند و لعله اين خروج بىموقع نباشد. و بالجمله شب را در حسينيه نخاوره نماز جماعت منعقد و جمعيت كثير شد و چون اساس روضه منعقد و موقع مناسب بود خودم منبر رفته و از قرارى كه رفقا گفتند خيلى خوب واقع شد.
فردا صبح به حرم مطهر بقيع مشرف شده حالت غربت آن مظلومان رقت كامل داد بابى انتم و امى؛ اميدوارم همه دوستان و شيعيان موفق به اين فيض معظم شوند، به نيابت همه دوستان و ذوى الحقوق زيارت كرديم ولى باز سلوك خدمه را با زوار خيلى ناگوار شمرده به هريك، يك بليط مىدهند و يك مجيدى مىگيرند، اگر كسى نداشته باشد راه نمىدهند. قريب غروب هم درب حرم را مسدود مىنمايند.
مسجد پيغمبر صلى الله عليه و آله پنج درب دارد و فضاى وسط رمل فرش كرده در اطراف ايوان و شبستان است. ضلع شرقى آن زنانه است و سه طرف ديگر مردانه است. چهل ستون جنوبى