326چند در مدتى چند روزه، توشه بزرگ براى آدمى است. همه آداب و مناسك حج براى آن است كه حج گزار به اين تجربه معنوى دست يابد و اين لذت را در كام جان دريابد. در بعد سياسى، محور اصلى در حج، نمايش هويت متحد امت اسلامى است؛ دورى برادران از يكديگر، عرصه را براى بدخواهان مىگشايد و تخم تفرقه ميان مسلمانان را بارور مىكند.
امت اسلامى از ملتها و نژادها و پيروان مذاهب گوناگون تشكيل يافته است. اين تنوع كه با پراكندگى جغرافيايى در بخش حساس و مهمى از كره زمين همراه است، مىتواند خود نقطه قوتى براى اين پيكره عظيم به شمار آيد و ميراث و فرهنگ و تاريخ مشترك آنان را در گسترهاى پهناور، از كارآمدى بيشتر برخوردار سازد و انواع استعدادها و قابليتهاى انسانى و طبيعى را در خدمت آن به كار گيرد.
استعمار غربى از آغاز ورود به كشورهاى اسلامى، همين نكته را مدنظر ساخته، يكسره به تحريك انگيزههاى تفرقهافكن پرداخته است. سياستمداران استعمارگر به خوبى مىدانستند كه اگر هويت يكپارچه جهان اسلام شكل بگيرد، راه بر سيطره سياسى و اقتصادى آنان بسته خواهد شد؛ پس در تلاشى همه سويه و بلند مدت، به اختلافها در ميان مسلمانان دامن زدند و زير چتر اين سياست خبيثانه، از غفلت تودههاى مردم و سست عنصرى زمامداران سياسى و فرهنگى، بهرهبردارى كردند و كار خود را در تسلط بر كشورهاى اسلامى پيش بردند.
سركوب حركتهاى آزادى خواهانه در كشورهاى اسلامى در قرن گذشته و پيشروى استعمارگران در سلطهگرى بر اين كشورها و ايجاد يا تقويت حكومتهاى مستبد در آنها و غارت منابع طبيعى و نابودسازى منابع انسانى آنها، و در نتيجه عقب نگه داشتن ملتهاى مسلمان از قفاله دانش وفناورى، همه در سايه تفرقه و بيگانگى - كه در مواردى به دشمنى و ستيز و برادركشى مىرسيد - پديد آمده است. با آغاز بيدارى اسلامى كه نقطه اوج آن سربرآوردن جمهورى اسلامى در ايران بود، اردوگاه استعمار غربى با تهديدى بزرگ روبهرو شد. شكست مكتبهاى سياسى شرق و غرب و غلط در