271توحيد كلمه و وحدت پيروان پيامبر در همهجاى دنيا، قابل تحقق نيست.
اين امت اسلامى در صدر اسلام با كمك كلمۀ توحيد و وحدت كلمه بود كه انقلابى فرهنگى - اجتماعى ايجاد كرد و چوپانان و شترچرانان را به سرداران و فاتحان و سردمداران حكومتهاى الهى و انسانى مبدل ساخت.
او در پايان با اشاره به تلاش دشمنان اسلام در از بين بردن كلمۀ توحيد و وحدت كلمه گفت:
«در دنيا جماعت تقريب داريم و در مقابلش جماعت تخريب؛ اگر مجمع تقريب بينالمذاهب را داريم، در طرف مقابل، كسانى هم هستند كه مجمع تفريق بينالمذاهب راه انداختهاند.
سخنران بعدى اين همايش نوۀ امام راحل قدس سره ، فرزند يادگار امام، سيد على خمينى بود كه با نگاهى علمى، چند نكته دربارۀ لوازم ايجاد يك وحدت پايدار در جامعۀ اسلامى را برشمرد. او با بررسى تعريف وحدت بهعنوان اولين عامل، عدم درك صحيح از وحدت را سبب بروز مشكلات در جامعه دانست و گفت:
يك معنا از اتحاد، يكى شدن و نفى خصوصيتها و اختلافهاست و اين برداشت، موجب حساسيتهاى فراوان مىشود؛ زيرا با اين برداشت، شيعه براى شيعه كردن سنى اقدام مىكند و بالعكس و اين باعث مىشود كه بسيارى از علما با مسئلۀ وحدت مخالفت كنند؛ چون فكر مىكنند بايد دست از معتقدات خود بردارند در حالىكه مىشود يك شيعۀ متعصّب با يك سنّى متعصّب در حيطۀ وحدت، با معناى درست آن جمع شود و همراه باشد. و اين معناى درست از وحدت چيزى جز «اجتماع حول مشتركات» نيست.
دومين عامل در ايجاد وحدت پايدار، شناخت موضع اجتماع است، بايد ديد مشتركات ما چيست؟ موضع اجتماع در زمانهاى مختلف مىتواند متفاوت باشد و چهبسا مواضع متعدّدى را بتوان براى رسيدن به وحدت بين دو مذهب يا دو گروه تصور كرد.