194احرام بست. تمام همسران آن حضرت و يگانه دختر گرامىاش، حضرت فاطمه عليها السلام در اين سفر همراه پيامبر صلى الله عليه و آله بودند. حضرت على عليه السلام نيز پس از مأموريت جهادى و تبليغى در منطقۀ يمن، بهدستور پيامبر صلى الله عليه و آله در مراسم بزرگ حجةالوداع حضور يافت؛ از آنجا كه اين حج، آخرين حج پيامبر صلى الله عليه و آله بود، به حجةالوداع مشهور گرديد. پس از پايان مراسم حجةالوداع، پيامبر صلى الله عليه و آله هنگام بازگشت به مدينه، در مكانى بهنام غديرخم، در اجتماع يكصدهزار نفرى، حضرت على عليه السلام را به فرمان خداوند متعال به جانشينى خود منصوب فرمود و همگان با على عليه السلام بيعت كردند.
سالروز هجرت امام رضا عليه السلام از مدينه بهسوى خراسان در سال 200. ق .
ابوالحسن على بن موسى عليه السلام ملقب به «رضا» امام هشتم، و دهمين معصوم از چهارده معصوم عليهم السلام است.
سال تولد آن حضرت را 148 و 153 ق . ذكر كردهاند و مشهور آن است كه روز تولد آن حضرت يازدهم ذيقعده بوده است.
پس از آنكه محمد امين در بغداد كشته شد و خلافت در خراسان بر مأمون مسلم گرديد، مأمون تصميم گرفت تا از وجود حضرت امام رضا عليه السلام در تثبيت حكومت خود بهره گيرد و از سوى ديگر، ايشان را تحت كنترل قرار دهد؛ از اين رو كسى را فرستاد و آن حضرت را از مدينه به خراسان فراخواند.
ذكر اين نكته حائز اهميت است كه فضل و مأمون با شمّ سياسى خود از مشاهده اوضاع نابسامان شهرهاى مهم و شورش مردم (مانند قيام ابوالسرايا در كوفه و علوى ديگر در يمن) به اين مطلب پى برده بودند و مىخواستند با انتخاب فرد برجسته و ممتازى از خاندان حضرت على عليه السلام به ولايتعهدى، رضايت مردم را به خود جلب كنند و پايههاى خلافت مأمون را مستحكم سازند. به همين جهت مأمون در سال 200 ق . بنا به گفتۀ طبرى، رجاء بن ابىالضحاك و فرناس خادم (در بعضى روايات شيعه ياسر خادم) را به مدينه فرستاد تا على بن موسى بن جعفر عليهم السلام و محمد بن جعفر عموى حضرت