215ساعت است ساخته مردى مراكشى را و به حرم هديه كرده است.اين ساعت در نهايت دقيق است و بر آن علامات تنظيم زمان در روز قرار دارد.هنگاميكه زمان اذان فرا رسد در آغاز رئيس آنان اذان را شروع مىكند.سپس ساير مؤذنان بر روى مناره ها نداى زيباى اذان را سر مىدهند كه در اين هنگام حركت هوا،آنچنان اين صداها را در فضا طنين مىاندازد كه قلب هر شنونده اى را به لرزه مىآورد و به فروتنى و تعظيم وا مىدارد.
در اطراف مطاف،و در برابر هر يك از اضلاع خانۀ (كعبه) سقفى بر چند ستون مرمرين ديده مىشود.جايگاه شمالى،مصلاى امام حنفى و غربى از آنِ امام مالكى و جنوبى مصلاى امام حنبلى است،اما امام شافعى در مقام ابراهيم عليه السلام و يا در مطاف در مقابل ديوار كعبه به طوريكه درِ آن را در سمت چپ خود قرار داده،نماز مىگزارد.
درتمامى نمازهاى روزانه بهاستثناى نماز جمعه ابتدا امام حنفى نماز خويش را آغاز مىكند،سپس اماممالكى پس از آن امامشافعى وسرانجام امامحنبلىنماز راشروع مىكنند.
اما نماز صبح را ابتدا امام شافعى آغاز مىكند و در پايان امام حنفى نماز خود را به جا مىآورد.در حرم آنچه كه ملاحظه مىشود مردمان كشورهاى مختلف جهان اسلام هستند كه هر كدام غالباً در سمتى كه كعبه رو به كشور آنان است مىنشينند! در اين ميان ايرانيان را در كنار«باب السلام»و شاميان و تركها در فاصلۀ ميان آن و ميان«باب الزياده»و مصريها در پشت مقام مالكى،يمنى ها،جاوهاى ها و هندىها در پشت مقام حنبلى مىنشينند.از كارهاى عجيبى كه اينجانب شاهد آن بودم اين است كه تعدادى از مصريان را ديدم قطب نمايى كه در مصر به هنگام نماز خود استفاده مىكردند به همراه داشته و در اين مكان از آن بهره مىبردند! در حالى كه اينگونه قطب نماها تنها در سرزمينهايى كه در مسير مصر از سوى كعبه قرار دارند مىتواند مورد استفاده قرار گيرند.اما اگر به عنوان مثال در راه مدينه يا يمن يا طائف قرار داده شوند نمى توانند دقيقا جهت قبله را مشخص نمايند.بنابراين افراديكه از كار اينگونه قطب نماها اطلاعى ندارند بدين نكته مىبايست توجّه نمايند.
حرم داراى صحن وسيع بدون سقفى است كه به وسيلۀ راهروهاى سنگفرش شده ازهم جدا گرديده است.ساير قسمتهاى زمينِ آنبوسيلۀ سنگريزههايى كه بدان«حصباء»