242چنان قصد كند كه سنگها را به روى شيطان مى‌اندازد و پشت او را مى‌شكند، و هرگاه رامى را به نظر آيد كه : شيطان به ابراهيم عليه السلام ظاهر شد و سنگ انداخت و آن را راند، و بر من ظاهر نشده كه با سنگش بزنم و اين شبيه به لغوكارى و لعب است؛ العياذُ بِاللّٰه؛ بيدار باش كه اين منظور، خود از حيله‌ها و فتنه‌هاى شيطانى است، مى‌خواهد بنده را از بندگى دور نموده و با اين وجود خيالات باطله، فيوضات اطاعت و گردن گذارى امر پروردگار [ را] مهجور نمايد، پس بايد آن كه دم از مردانگى مى‌زند آستين همّت را به بالا كشيده، با تمام شوق و رغبت اقدام به رمى جمرات نمايد تا رغمِ انفِ ¹ شيطان لعين شده، كمر آن لعين را بشكاند؛ تصوّر مكن كه اين فعل جزئى كه انداختن هفت ريزۀ سنگ باشد، چه باعثِ شكستگى شيطان مى‌شود ؟ بلى، هر فعلى كه ولو با يك چشم واكردن، و يا هم گذاشتن باشد، همينكه بنده آن فعل را به قصد تقرّب الٰهى و نيّت خالص و تجنّب از آن لعين بوده، اساسِ وجود او را به لرزه مى‌آورد، پس بايد بيشتر همّت بكند در تمام اعمال؛ خاصّه در مناسك حجّ، خاصّه در رمىِ جمرات، و در آن وقت شهوات نفسانيّه و وساوس شيطانيّه و خِساسَت ² و دِنائتِ ³ طَبع ⁴ و صفات ذميمه را از خود بيندازد، و با اينكه سرهاى لطيف در غايت مرغوبيّت، در رمى جمرات به نظر مى‌آيد، از جمله تطبيق ظاهر با باطن كه مرد سالك في اللّٰه، البتّه خباثت نفس را با سنگهاى توفيق اطاعت و بندگى از خود دور مى‌كند، پس اين حركت ظاهرى نشانه‌اى‌است از آن معنى، علاوه بر آنكه در اين عمل، تأسّى ⁵ هست به خليل الرّحمٰن ابراهيم عليه السلام ؛ و اگر جسارت نباشد مى‌توان گفت كه اين فعل هم در عالم خودش خيلى هنر است، جهت اينكه خليل اللّٰه شيطان را ديد و با سنگش زده دور فرمود، ولى ماها شيطان نديده، به محض استماع اينكه در آن موضع به آن حضرت ظاهر شده، جاى او را سنگ مى‌زنيم، و نابود مكانى را موجود فرض نموده، معاملۀ آن را مى‌كنيم.