159چنين نوشته‌اند كه : رسول خدا صلى الله عليه و آله قبل از بعثت، مصاحبى [ بنام] عيّاض بن جماز مجاشعى 1 داشت، و عيّاض مردى بود عظيم الشأن در ميان قوم خود، و قاضى اهل عكاظه بود در [ زمان] جاهليّت. پس چون عياض داخل مكّه مى‌شد، جامه‌هاى خود را مى‌انداخت و لباسهاى طاهر حضرت را مى‌پوشيد و طواف مى‌كرد، و چون از طواف فارغ مى‌شد به حضرت پس مى‌داد. همينكه آن حضرت مبعوث گرديد، عيّاض هديه از براى آن حضرت آورد، حضرت قبول نكرد و فرمود كه : اگر مسلمان شوى هديۀ تو را قبول مى‌كنم زيرا كه حقّ‌تعالى براى من نخواسته است عطاى مشركان را. پس عيّاض مسلمان شد و اسلامش نيكو گرديد، پس هديه براى حضرت آورد و حضرت صلى الله عليه و آله هديه‌اش را قبول فرمود 2.
عكاظه نام بازارى است ميان مكّه و طائف 3، كه در هر سال يك ماه آنجا بيع و شرىٰ 4 مى‌كردند در ايّام جاهليّت؛ از اوّل ماه ذى القعده بازار گشاده مى‌شد، و همه اوقات از اطراف، قبايل و اكابر و اشراف قريش مى‌آمدند، در آن بازار خيمه‌ها از پوست مى‌زدند و بر هم فخريّه مى‌كردند، و اشعار خود را مى‌خواندند، و چيزهاى خوب و پر قيمت را در آن بازار مى‌فروختند، و هر قسم متاع از آنجا به اطراف مى‌رفت، بعد از اسلام، كم كم همان بازار موقوف شد، و اكثر متاعى كه آنجا مى‌فروختند پوست بود (چنانچه امير عليه السلام خطاب مى‌فرمايد به كوفه :
«كأ نّي بِكِ يا كوفةُ تُمَدّينَ مَدَّ الأَديمِ العُكاظِيّ» 5، يعنى : گويا مى‌بينم كه تو اى كوفه منبسط و كشيده و بزرگ خواهى شد مثل پوست عكاظه كه از بس كه خوب دبّاغى كرده‌اند و نرم شده، هر قدر بكشند پهن مى‌شود. پس، حضرت خبر مى‌دهد از آبهاى كوفه).
خلاصه همين رسم و عادت استعارۀ لباس از براى طواف در ميان ايشان باقى بود تا سال هشتم هجرى كه در همان سال، پيغمبر صلى الله عليه و آله مكّه را فتح نموده، اهل مكّه را مسخّر فرمود، و در ظاهر، تمام اهل مكّه و قريش اسلام اختيار نمودند، و ميان آنها مقرّر فرمود