346كنيم، و اين خطر بزرگ را به كليه مسلمانان ياد آور شويم، و چه زمان و مكانى بهتر از مراسم حج بيتاللّٰه؟ قطعاً وقتى ما در اين راه توفيق يافتيم به ميزان زياد از تعصبات فرقهاى كاسته مىشود، و رفته رفته طرفين حاظر مىشوند از اختلافات مذهبى براى حفظ كيان اسلام و مسلمين بكاهند، و با هم كنار آيند.
مصاحبه با استاد دكتر سيد جعفر شهيدى
س: لطفاً نظرتان را درباره ريشه اختلافات مذهبى و راهحل رسيدن به وحدت بفرماييد؟ ج: اختلافات مذهبى چنانكه مىدانيم حل شدنى نيست. زيرا نمىتوان پيروان مذهبها را به ترك مذهب خود وادار كرد. آنچه مهم است اينكه توصيه شود اين اختلافها به بدگويى و ستيزهجويى كشيده نشود. در سه قرن اخير نخست اجتماع نجف بود كه در عصر نادر تشكيل شد و سيد عبداللّٰه سويدى جريان آن را نوشت. اما قضاوت او خالى از غرض نيست.
دومين اقدام در سده سيزدهم هجرى از سوى متفكران اسلامى چون سيد جمال، عبد الرحمان كواكبى، محمد عبده، شيخ عبدالحمد بن بادلى و نظاير آنان چنانكه در جاى ديگر گفتهام وضع اسف بار مسلمانان بود كه در آن عصر تقريباً زير سلطه خارجان بودند.
شمال آفريقا و مصر در تصرف فرانسويان، هند در تصرف انگلستان، افغانستان و ايران در تصرّف نيروى انگليس و شمال ايران در تصرف روسيه بود.