201افتاد، اشك از ديدگانش جارى شدو گفت:«زيد را وانهادى و به نزد من آمدى!» 1
اين گريستنهاى متعدد خليفۀ دوم، ما را به اين نكته مىرساند كه معناىحديث مذكور - بر فرض صّحت سند آن - چيز ديگرى است.
علاوه بر آنكه اگر ظاهر اين حديث را بپذيريم، با آيات قرآن در تعارض است. بر اساس آيۀ:
وَ لاٰ تَزِرُ وٰازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرىٰ). 2
«هيچ گنهكارى بار گناه ديگرى را بر دوش نمىكشد».
در عذاب افتادن ميّت به وسيلۀ گريۀ شخص ديگر، چه معنايى مىتواند داشته باشد؟.
كاوشى در فهم معناى حديث
مطالب فوق ما را بر آن مىدارد كه منظور از حديث«انّ الميّت يعذب...» - اگرسند آن صحيح باشد - غير آن چيزى است كه ظاهر آن مىرساند. به عقيدۀ ما اين حديث، همراه با قرائنى بوده كه در هنگام نقل آن از بين رفته است و به همين جهت برخى گمان بردهاند كه مطابق اين حديث، گريه بر ميّت حرام است، درحاليكه از لبّ معناى آن غفلت ورزيدهاند.