155بخارى از ابنة خالد بن سعيد ابن عاص نقل مىكند كه: «از پيامبر شنيدم كه از عذاب قبر به خداوند پناه مىبرد».
و نيز از ابوهريره روايت مىكند: رسول خدا هميشه دعا مىكرد:
«اللّهم انىاعوذ بك من عذاب القبر و من عذاب النار» .
«خداوندا! از عذاب قبر و عذاب دوزخ، به تو پناه مىبرم». 1
روايات فوق همگى مؤيّد آن هستند كه مراد از نفى اسماع در آيۀ موردسئوال، اسماع مفيد و مؤثر است.
اين آيه نيز برداشت فوق را تأييد مىكند:
(حَتّٰى إِذٰا جٰاءَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قٰالَ رَبِّ ارْجِعُونِ * لَعَلِّي أَعْمَلُ صٰالِحاً فِيمٰا تَرَكْتُ كَلاّٰ إِنَّهٰا كَلِمَةٌ هُوَ قٰائِلُهٰا وَ مِنْ وَرٰائِهِمْ بَرْزَخٌ إِلىٰ يَوْمِ يُبْعَثُونَ ) . 2
تا زمانى كه مرگ يكى از آنان فرا رسد، مىگويد:«پروردگار من! مرا باز گردانيد. شايد در آنچه ترك كردم [و كوتاهى نمودم] عمل صالحى انجام دهم» [ولى به او مىگويند:] چنين نيست اين سخنى است كه او به زبان مىگويد و پشتسر آنان برزخى است تا روزى كه برانگيخته شوند».
اين آيه به صراحت، درخواست كفّار از خداوند براى برگشت به دنيا و انجام عمل صالح و ردّ درخواست آنان را با كلمه «كلاّ» مطرح