90محشور مى شوند ، نه گروه خاصى از هر ملّتى به گواه اين كه درباره احياى روز قيامت مى فرمايد :

«إِنْ كُلُّ مَنْ فِي السَّمٰاوٰاتِ وَ الْأَرْضِ إِلاّٰ آتِي الرَّحْمٰنِ عَبْداً * لَقَدْ أَحْصٰاهُمْ وَ عَدَّهُمْ عَدًّا * وَ كُلُّهُمْ آتِيهِ يَوْمَ الْقِيٰامَةِ فَرْداً». ¹

« همه كسانى كه در آسمان ها و زمين هستند با حال تسليم به محضر خداى مهربان درمى آيند ، * . . . * ، و همه آنان در روز قيامت تنها نزد او حاضر مى گردند » .

و در آيه ديگر مى فرمايد :

«وَ حَشَرْنٰاهُمْ فَلَمْ نُغٰادِرْ مِنْهُمْ أَحَداً». ²

« آنان را براى حساب گرد آورديم و يك تن را هم رها نمى كنيم » .

با توجه به اين دو دسته از آيات بايد گفت كه جهان در انتظار دو روز است كه در يكى تنها برخى از انسان ها محشور مى شوند و در ديگرى ، همه انسان ها . روايات شيعه ، روز نخست را مربوط به پس از ظهور حضرت مهدى - عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف - و قبل از رستاخيز مى داند .

هر چند آيه اى كه با آن بر وقوع رجعت استدلال كرديم ، در مورد رجعت گروه تبهكار است ، ولى دايره رجعت فزون تر از اين گروه خاص مى باشد .

در هر حال بازگشت گروهى از مردم از صالحان و يا تبهكاران به دنيا قبل از رستاخيز ، امر شگفت اورى نيست ، زيرا در امت هاى پيشين نيز گروهى پس از مرگ بار ديگر زنده شده و پس از مدتى براى بار دوم درگذشته اند . ³