54تاريخ قم بخوانيد . ¹

تنها اشعريان نبودند كه از ستم امويان عراق ، به قم مهاجرت كردند ، بلكه نياى سوم احمد بن محمد بن خالد نيز پس از انقلاب زيد ، وارد « برق رود » قم شد و در آنجا سكنى گزيد . ²

ج. مهاجرت امام رضا ( عليه السَّلام ) به خراسان

مهاجرت امام هشتم ( عليه السَّلام ) يكى از علل گسترش تشيع در ايران گرديد . استقبال با شكوه محدثان نيشابور از ايشان ، و درخواست استماع حديث از آن حضرت ، نشانه عظمت اهل بيت ( عليهم السَّلام ) در قلوب مردم خراسان بود . آن حضرت حديثى را از آبا و نياكان خود ، به نقل از رسول خدا ( صلَّى اللّه عليه و آله و سلَّم ) بيان كرد كه خداوند متعال مى فرمايد :

« كَلِمَةُ لا إِلهَ إِلاّ اللّهُ حِصْنِى فَمَنْ دَخَلَ حِصْنِى أَمِنَ مِنْ عَذابِى » .

« شهادت به يگانگى من دژ استوار من است . هر كس به آن درآيد از عذاب من در امان است » .

آن حضرت پس از چند لحظه سر از كجاوه بيرون آورد و فرمود :

«بِشُرُوطِها وَأَنَا مِنْ شُرُوطِها » يعنى تنها گفتن لاإلهَ إلاّ اللّهُ كافى نيست ، بلكه شروطى دارد و اعتقاد به امامت من ، از آن شروط است . ³

روح اين حديث ، تبليغ تشيّع از زبان انسانى است كه وارث علوم اهل بيت ( عليهم السَّلام ) است و سخن پيامبر ( صلَّى اللّه عليه و آله و سلَّم ) را از يك چشمه زلال و دور از آلودگى نقل مى كند .

ورود آن حضرت به طوس و مناظرات وى با دانشمندان يهود و نصارى و