168
- پيامبر گرامى، در مدينۀ منوّره، بين نماز ظهر و عصر و نماز مغرب و عشا جمع نمود، بدون اين كه در حال سفر باشد و يا باران ببارد. راوى مىگويد: از ابن عباس پرسيدم: چرا پيامبر بين دو نماز جمع نمود؟ ابن عباس پاسخ داد: زيرا پيامبر مىخواست در رفتار امّت خود توسعه و تسهيلى ايجاد نموده باشد.
نتيجه
اينك در پرتو روايات ياد شده، به جمعبندى دلائل روشنى كه بر صحّت تفسيرِ جمع، از نظر شيعه گواهى مىدهد، مىپردازيم:
1 - جمع بين دو نماز در يك وقت، به دليل تسهيل امور و پيشگيرى از رنج و زحمت:
بسيارى از روايات، بر اين حقيقت گواهى مىدهد كه اگر جمع ميان نماز ظهر و عصر و يا مغرب و عشا در يك وقت جايز نباشد، موجب رنج و مشقّت در كار مسلمانان مىگردد، و لذا پيامبر به منظور ايجاد نوعى توسعه و تسهيل در امور مسلمانان، با هم خواندن هر دو نماز را در يك وقت، تجويز نمودند. در اين زمينه به احاديث دهم، شانزدهم، نوزدهم و بيست و دوم، مراجعه فرماييد.
روشن است كه اگر مقصود از روايات ياد شده، اين باشد كه مىتوان نماز ظهر و عصر را به آخر وقت آن، (نزديك زمانى كه سايۀ هر چيز به اندازه خود آن باشد) در نزد اهل سنّت تأخير انداخت و نماز عصر را در آغاز وقت آن بجا آورد، بهطورىكه هر دو نماز با هم و در عين حال در محدودۀ وقت خود خوانده شود، يك چنين كارى نه تنها مايۀ سهولت نيست بلكه موجب مشقّت و زحمت بيشتر است در حالى كه هدف از جمع ميان دو نماز تسهيل در امور