144 «اَلْوسيلةُ ما يتقرّب به إلى الغير».

- وسيله عبارت است از آنچه با آن به ديگرى تقرّب مى‌جوييم.

بنابراين، موجود ارزشمندى كه به او متوسّل مى‌شويم، گاهى اعمال شايسته و پرستش خالصانۀ خداوند است كه به عنوان وسيلۀ نيرومندى ما را به پروردگار جهان نزديك مى‌سازد و گاه يك انسان برومند كه در نزد خداى بزرگ، از مقام و احترام ويژه‌اى برخوردار است.

اقسام توسّل

توسّل را مى‌تواند به سه قسم تقسيم نمود:

1 - توسل به اعمال صالح؛ چنانكه جلال الدين سيوطى در ذيل آيۀ شريفه «وَ ابْتَغُوا إِلَيْهِ الْوَسِيلَةَ» ؛ چنين روايت كرده:

«عَنْ قتٰادَة فى قَوله تعالى «وَ ابْتَغُوا إِلَيْهِ الْوَسِيلَةَ» قال: تقربوا إلى اللّٰه بطاعته و العمل بما يرضيه. ¹

- قتاده در مورد آيۀ «و ابتغوا اليه الوسيله» مى‌گويد: با اطاعت خدا و عملى كه مورد خوشنودى وى باشد، به پروردگار نزديك شود.

2 - توسل به دعاى بندگان شايسته، چنانكه قرآن كريم، از زبان براداران يوسف چنين حكايت مى‌كند:

«قٰالُوا يٰا أَبٰانَا اسْتَغْفِرْ لَنٰا ذُنُوبَنٰا إِنّٰا كُنّٰا خٰاطِئِينَ. قٰالَ سَوْفَ أَسْتَغْفِرُ لَكُمْ رَبِّي إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ». ²

- (فرزندان يعقوب به پدر خويش) گفتند: اى پدر، از خداى بزرگ، بخشش گناهان ما را بخواه كه ما در اشتباه به سر مى‌برديم. (يعقوب)