142

خمس

همۀ فقهاء اسلام معتقدند كه غنايم جنگى ميان جهادگران تقسيم مى‌شود، مگر يك پنجم آن كه بايد در موارد خاصى صرف شود كه در آيه كريمۀ قرآن وارد شده است: «وَ اعْلَمُوا أَنَّمٰا غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَأَنَّ لِلّٰهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِي الْقُرْبىٰ وَ الْيَتٰامىٰ وَ الْمَسٰاكِينِ وَ ابْنِ السَّبِيلِ ...» (انفال/ 41): بدانيد آنچه را كه به غنيمت مى‌گيريد، يك پنجم آن، از آن خدا و رسول او، و خويشاوندان وى، و يتيمان و تهيدستان و در راه ماندگان است...

تفاوتى كه فقيهان شيعه با ديگر فقهاء دارند اين است كه سنّى‌ها خمس را منحصر به غنيمت جنگى دانسته و در غير آن قايل به چنين فريضه‌اى نيستند. و دليل آنان اين است كه اين آيه در مورد غنيمت جنگى وارد شده است.

ولى اين مطلب از دو نظر صحيح نيست.

اولاً: در لغت عرب علاوه بر غنيمت جنگى، به هر چيزى كه