75
گفتمان امامت و خلافت
تحرير محلّ بحث
موضوع رهبرى و زعامت همه جانبه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله در زمان حياتشان از آن گونه ضرورياتى است كه هيچ مسلمان واقعى در آن خدشه و ترديد وارد نكردهاست، اينكه پيامبر صلى الله عليه و آله شريعت و آيين الهى را به جهانيان تبليغ نموده، جوانب مختلف عقيده وفقه و اخلاق الهى را براى مردم تبيين مىكرد، نمونهى برتر انسان كامل و اسوهى حسنهى همه پيروان بود، در طى سال هاى حضور در مدينه حكومت تأسيس نموده و خود عهدهدار رياست اين حكومت گرديد و از مقبوليت فراگيرى برخوردار گشت و موارد ديگر مرتبط به رسالت و رهبرى ايشان مورد پذيرش قاطبهى مسلمين در همهى زمانها بودهاست.
دربارهى لزوم تمسك به سنت و طريقهى آن بزرگوار هم هيچكس ترديد به خود راه نداده ولى با ارتحال آن رهبر يگانه اختلاف بر سر اين موضوع آغاز گشته و در مدار زمان عميقتر و گستردهتر ادامهيافت. اهميت موضوع آنگاه بيش از پيش معلوم مىگردد كه با نيم نگاهى به تاريخ گذشتهى مسلمين از رحلت پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله تا به امروز، نيك گواه مىگرديم كه چگونگى نگاه به مسألهى امامت و رهبرى منشأ تحولات عظيمى در عرصهى انديشه و عمل و رفتارهاى اجتماعى و سياسى جوامع اسلامى گشتهاست.
همچنانكه اين موضوع مؤثرترين عامل در بنيانگذارى مذاهب و جدايى آنها از يكديگر بودهاست. همگان بر اين معنا تسالم نمودهاند كه مهم ترين عامل جدا كننده و گوهر اختلافات ميان دو فرقهى بزرگ اسلامى يعنى شيعه و اهل سنت را موضوع امامت و