76جمع آن«اباطح»است و«بطاح»«جمع غير قياسى مىباشد.مقصود از بطاح در اينجا،بطاح مكه است.قبيلۀ قريش به دو گروه تقسيم مىشدند:يكى قريش بطاح؛كسانى از قريش كه ميان دو اخشب(كوه)مكّه مىزيستند و ديگرى قريش الظواهر؛آنان كه در بيرون از اين شعب(درّه)زندگى مىكردند.قريش بطاح ارجمندتر از ديگرى بود.
نيز بطاح:سرزمينى است در زيستگاه بنى تميم.در همينجا بود كه خالد بن وليد با مرتدّان بنى تميم و بنى اسد،كه طليحة بن خويلد نيز با آنان بود نبرد كرد،و در اين نبرد مالك بن نويره به قتل رسيد.
بطحان:
وادى است.در ضبط اين كلمه اختلاف است.اهل حديث آن را به ضمّ باء و سكون طاء تلفظ كردهاند و اهل لغت به فتح باء و كسر طاء.روايت سوّمى هم هست كه در آن،با فتح اول و سكون دوم آمده است.
بطحان يكى از وادىهاى بزرگ و اصلى مدينه است.در حديث آمده است:بطحان بر روى ترعۀ(در،يا پله)اى از ترعههاى بهشت قرار دارد...
اين وادى از حرّۀ شرقى مدينه شروع مىشود و از عوالى و سپس از نزديك مسجد النبى مىگذرد و در شمال جمّاوات به عقيق وصل مىشود-«اودية المدينه».
بطحاء:
در كتاب«الام»شافعى،مطلبى آمده كه نشان مىدهد بازار مدينه را بطحاء مىگفتهاند.
بطحاء ابن ازهر:
در غزوۀ ذو العشيره،از اين محل ياد شده است...روايت شده كه آن حضرت از نقب(راه باريك و تنگ كوهستانى)بنى دينار و سپس از فيفاء (بيابان)الخبار گذشت و در بطحاء ابن ازهر زير درختى فرود آمد و در پاى آن نماز خواند...
گفتهاند:فيفاء الخبار همان است كه امروزه به نام«دعيثه»يا عزيزيّه مىخوانند و در مدينه است و بطحاء ابن ازهر، بخشى از آن بوده ولى معروف نيست.بر من معلوم نشد كه اين ابن ازهر كه بطحاء به او نسبت داده شده،چه كسى است.
بطحاء مكه
:نام قسمتى از وادى مكه ميان حجون تا مسجد الحرام بوده است...