206دست بكشى، به آن اشاره كن و بگو: «خدايا! امانتم را ادا كردم و پيمانم بود كه بدان وفا كردم تا براى من بر وفاى به عهد، گواهى دهى (دهد). خدايا! كتاب تو را و سنّت پيامبرت را پذيرفته‌ام. گواهى مى‌دهم كه جز خداى يكتا و بى‌شريك، معبودى نيست و محمّد، بنده و فرستادۀ اوست. به خدا ايمان آوردم و به جِبت ¹ و طاغوت و لات و عُزّا و پرستش شيطان و پرستش هر آنچه جز خدا نظير او خوانده مى‌شود، كفر ورزيدم».

پس اگر همۀ اين‌ها را نتوانى بگويى، بخشى از آن را بگو، و بگو: «خدايا! دستم را به سويت گشوده‌ام . رغبت من به آنچه نزد توست ، افزون است. پس تسبيحگويى مرا بپذير و مرا بيامرز و بر من ، رحمت آور. خدايا! از كفر و فقر و جايگاه‌هاى خوارى در دنيا و آخرت ، به تو پناه مى‌برم». ²

6 . استلام نكردن هنگام شلوغى

525 . پيامبر خدا صلى الله عليه و آله - به عمر بن خطّاب - : اى عمر! تو مردى نيرومندى براى رسيدن به حجر الأسود ، فشار نياور كه ناتوان را مى‌آزارى. اگر خلوتى يافتى ، آن را لمس كن ، و گرنه رو به آن بِايست و «لا إله إلّااللّٰه» و «تكبير (اللّٰه أكبر)» بگو. ³

526 . صحيح مسلم - به نقل از عايشه - : در حجة الوداع، پيامبر صلى الله عليه و آله سوار بر شتر خود، گِرد كعبه طواف كرد و رُكن را لمس كرد، چون خوش نداشت كه مردم را از [ اطراف] آن ، كنار بزنند. ⁴

527 . صحيح مسلم - به نقل از ابو طُفَيل - : پيامبر خدا را ديدم كه كعبه را طواف مى‌كرد و با