134و باز داشتن جان‌ها از فساد و سود بردن هر كه در شرق و غرب و خشكى و درياست :

چه حج‌گزار و چه تاجر و وارد كنندۀ كالا و فروشنده و خريدار و كاسب و بينوايى كه حج نمى‌گزارند ، و همچنين رفع نيازهاى مردم اطراف و جاهايى است كه مى‌توانند در آن جا گرد آيند ، تا منافع خويش را شاهد باشند . ¹

292 . علل الشرائع - به نقل از هشام بن حكم - : از امام صادق عليه السلام پرسيدم : به چه علّت ، خداوند بندگان را مكلّف ساخته كه حج بگزارند و كعبه را طواف كنند؟

فرمود : «خداوند ، مردمان را آفريد . . . و به آنان آنچه را كه فرمان‌بردارى در دين است و مصلحت آنان در كار دنيايشان است ، فرمان داد . پس در حج ، گرد آمدن از شرق و غرب را قرار داد تا يكديگر را بشناسند و هر كدامشان كالاهاى تجارتى را از شهرى به شهرى ببرند تا از اين رهگذر ، كرايه دهنده و شتربان ، سود ببرند و تا آن كه نشانه‌هاى پيامبر خدا و اخبار او شناخته و ياد شوند و فراموش نگردند . و اگر هر قومى به شهرهاى خودشان و آنچه در آنهاست ، اتّكا مى‌كردند ، هلاك مى‌گشتند و شهرها ويران مى‌شدند و جذبِ كالا و سود بردن‌ها از بين مى‌رفت و از خبرها آگاه نمى‌شدند . اين است علّت حج!» . ²

293 . امام صادق عليه السلام : تا وقتى كعبه برپاست، دين هم برپاست. ³

294 . فاطمه عليها السلام : خداوند ، ايمان را براى پاك شدن از شرك ، . . . و حج را به خاطر جلوه‌بخشى دين ، واجب ساخته است . ⁴