87

چند نمونه از پيمان‌هاى پيامبر خدا(ص)

در سيره پيامبر(ص) تعداد زيادى از پيمان‌هاى صلح و همكارى ديده مى‌شود كه بررسى كامل آن، نيازمند به تدوين چندين كتاب است. ¹ در اين‌جا به بيان چند نمونه اشاره مى‌شود:

1. پيمان يا منشور مدينه

اين پيمان نخستين قرارداد بين المللى در اسلام و مهم‌ترين و جامع‌ترين پيمانى است كه به وسيله پيامبر(ص)، ميان مسلمانان، مشركان و يهود منعقد شده است. براساس اين پيمان، رابطه ميان مسلمانان؛ اعم از مهاجر و انصار، و رابطه ميان مسلمانان و يهود و همچنين رابطه ميان مسلمانان و مشركين و وظايف هر دسته مشخص گرديد.

هدف اساسى اين پيمان حفظ امنيت و همزيستى مسالمت‌آميز جوامع گوناگونى است كه در مدينه مى‌زيسته‌اند. در اينجا براى جلوگيرى از اطاله كلام تنها به نقل ترجمه جمع بندى كه در كتاب «مكاتيب الرسول(ص)» پس از نقل اصل پيمان ذكر شده، اكتفا مى‌كنيم:

حقوق متقابل مسلمانان با يكديگر در منشور مدينه

1. مسلمانان در برابر ديگر مردمان، يك ملت‌اند. بنابراين، ميان هيچ مسلمان و كافرى پيوند نيست؛ هر چند پدر يا فرزند باشند و جدايى ميان مسلمان با مسلمانِ ديگر نيست.

2. هر تيره از مسلمانان در ميان خود فديه (ديه يا غرامت) مى‌پردازند، همان‌گونه كه پيش از اسلام بوده است.

3. مسلمانان در برابر كسانى كه ستم يا گناه يا دشمنى يا فساد ميان مسلمانان را توطئه نمايند، متحدند.

4. هيچ مؤمنى به خاطر كافرى كشته نمى‌شود و هيچ كافرى بر ضد مؤمنى يارى نمى‌شود.