401مهم‌ترين دشوارى ميان شيعه و سنى از اين بابت در آن بود كه شيعيان نظر قاضى مكه را براى حكم به اول ماه نمى‌پذيرفتند بلكه لازم مى‌دانستند تا براى خود آنان اثبات شود. طبعاً اگر در اثبات شب اول ماه، اختلاف نظرى پيش نمى‌آمد، مسأله حل شده بود و همه حجاج اعم از شيعه و سنى روز عرفه يعنى روز نهم ذى حجه را درعرفات بسر مى‌بردند. جزائرى مى‌نويسد كه در شب اول ماه براى استهلال روى كوه ابوقبيس رفتيم وماه ديده شد و پس از آن، شيعه و سنى دسته دسته نزد حاكم مكه مى‌آمدند و شهادت مى‌دادند. نتيجه آن كه «بحمداللَّه ثابت شد و اختلاف بين شيعه و سنى در اين خصوص پيدا نشد. و اغلب سال‌ها اين اختلاف مايه زحمت حجاج مى‌شود.» 1
موارد اختلاف البته فراوان بود. در گزارشى كه از سال 1260 در دست است، اختلاف در رؤيت ماه پديد آمد، «به جهت اين كه پيش پاشاى شام به شهادت دو عرب بدوى ثابت شد كه ماه از چهارشنبه است و حكم كرد كه پنج شنبه نهم است به خلاف قاضى و شريف كه عرفه را جمعه مى‌دانند.» محمدولى ميرزا از ترس مجبور شده است تا از سنيان پيروى كند. وى خود تصريح مى‌كند كه «ماهم از ترس آمديم به منا و شب را در آنجا نماز كرديم». دامنه اين اختلاف بالا گرفت و شيعيان كه الزاماً مى‌بايست بر مبناى خود عمل مى‌كردند، مجبور شدند تا پولى به شريف مكه بدهند: «بعد از سعى و دوندگى بسيار پانصد غازى به شريف وعده كرديم كه مرخص كرد كه شب جمعه و روز جمعه را در عرفات بمانيم. جمعيت گذاشته مانديم. پانصد غازى به هزار زحمت مردم دادند.» 2
در سال 1263 كه حجاج ايرانى از ماه شعبان از بغداد حركت كرده و آخر رمضان را در حلب بودند، از همانجا اختلاف در رؤيت ماه آغاز شد.
اعتمادالسلطنه مى‌نويسد كه روز بيست و هشتم رمضان بود كه گفتند براى مفتى شام اول ماه ثابت شده و فردا عيد است، در حالى كه حتى روز شنبه هم ماه رؤيت نشد. 3