384نايب الصدر نيز كه عاشوراى سال 1306 را در مدينه بوده، خبر از برگزارى مراسم سوگوارى در محله نخاوله داده كه عرب و عجم در آن شركت كردند و حتى مداحى، اشعارى از ناصرالدين شاه را در عزاى امام حسين خوانده و «بعد از ختام، متفق الكلام دعاى شاه اسلام پناه را گفتند.» 1 به گزارش همو، شب‌هاى بعد نيز مراسم سوگوارى برقرار بوده كه نخاوله نيز در آن شركت مى‌كردند. وى درباره نخاوله و روابط آنان با ايرانيان مى‌نويسد: «جمعيت نخاوله كه همگى بيرون مدينه در حصار جديد منزل دارند، دو هزار نفر مى‌شوند و تمامْ محب آل‌ابى‌طالب و شيعيان اسداللَّه الغالب مى‌باشند، با زوّار ايرانى كمال الفت را دارند، غالب فقير مى‌باشند». وى سپس توصيه مى‌كند كه از ايرانيان «هر گاه به قدر مقدور، هر كس مشرف بشود، اعانت نمايد، بسيار به موقع است». 2
امين الدوله از طرحى سخن گفته كه قرار بوده است تا از طريق مشيرالدوله سفير ايران در عثمانى، برخى از شيوخ نخاوله را نيز در كار اداره بقعه ائمه اطهار(عليهم السلام) شريك با سادات برزنجى كه فرمان سلطانى براى اداره اين بقعه داشتند، شريك كنند؛ اما كوتاهى و تسامح حاجى محسن خان مشيرالدوله، سبب شده است تا شيخ جزاء از رؤساى نخاوله كه به تهران آمده بوده، دست خالى بازگردد. 3 اين شيخ جزا در سفر امين الدوله به مدينه، در كنار وى بوده است. 4 امين الدوله كه در عقيده تشيع خود سخت جدى است، اظهار مى‌دارد كه در مدينه «قدرى هم از آشنايان نخاوله و سادات و شرفا كه در ميان مردم مدينه با اين همه تعصب، حفظ مذهب تشيع كرده‌اند، پذيرايى كردم. معرف همه و مترجم بنده، شيخ جزا است و خلاصه مطلب را به من مى‌گويد كه براى آقايان فكر پول بكنيد.» 5
روزى كه امين الدوله به قبا مى‌رفت، سر راه به منزل يكى از نخاوله وارد شده در آنجا جوانى از نخاوله نيز بر او وارد گرديد و «بى‌مقدمه سرود آغاز كرد و ابياتى در مرثيه حضرت ابى‌عبداللَّه - ارواحنا فداه - به آهنگى سوزناك خواند».