101بر پيمانهايى كه با يهوديان بسته بود، استوار بود و اگر يكى از يهوديان بر خلاف پيمان رفتار مىكرد تنها به مجازات او اكتفا مىكرد و ديگران را به گناه او نمىگرفت، چنان كه ده بار «كعب ابن اشرف» و «سلام بن ابىحقيق» كه به مسلمانان خيانت كرده بودند، همين روش را به كار بست و متعرض يهوديان ديگر نشد.
پيامبر(ص) با يهوديان مدارا مىكرد و وقتى پيمان خود را مىشكستند و بر آنها دست مىيافت، در مجازاتشان حد اعتدال را نگه مىداشت و يا به حكم كسى كه يهوديان او را به داورى انتخاب كرده بودند، رضايت مىداد. در واقع رفتار پيامبر(ص) با يهوديان خيلى ملايمتر از رفتار وى با مردم قريش و ديگر قبايل عرب بود. 1
پيامبر اكرم(ص) و بيت المدارس يهود
مدارس و ديگر امكانهاى متعلق به يهوديان مورد احترام پيامبر(ص) و مسلمانان بود. يهوديان آزادانه در اين مدارس به فعاليتهاى تبليغى و دينى خود مشغول بودند و مسلمانان متعرض آنها نمىشدند.
و حتى پيامبر اكرم(ص) در مدارس يهود حاضر مىشد و با استفاده از استدلال و منطق روشن، با علماى يهود به گفتگو مىنشست. خانههايى كه آيين يهود در آنجا تدريس مىشد، و كودكان و جوانان در آنجا درس دينى فرا مىگرفتند، «بيت المدارس» يا «بيت الدراس» مىناميدند.
روزى پيامبر(ص) بر يكى از اين مدارس وارد شد و كسانى كه در آن جا بودند همه را به آيين خود دعوت كرد. پيامبر(ص) در مقابل بدرفتارى يهوديان صبور بود و از نفاقشان چشم مىپوشيد و آنها را با مسلمانان برابر مىگرفت و به آداب و رسوم دينى آنان احترام مىگزارد. بر پيمانهايى كه با يهوديان بسته بود، استوار بود و اگر يكى از يهوديان بر خلاف پيمان رفتار مىكرد تنها به مجازات او اكتفا مىكرد و ديگران را به گناه او نمىگرفت.